O dogulmamish atasi Sibire surgun edildi, omrunu menfi rollara hesr etdi – Kinomuzun "Goygoz kosa"si - Son Xeberler 2021

O dogulmamish atasi Sibire surgun edildi, omrunu menfi rollara hesr etdi – Kinomuzun "Goygoz kosa"si

Anarim.Az kulis.az istinaden Azerbaycan kinosunda Goygoz kosa, Mazelli kimi obrazlarla meshhrulashan rusiyali aktyor Andrey Fayt haqqinda maraqli faktlari teqdim edir.

Andrey Fayt demek olar ki, hec vaxt musbet rol oynamayib. O, sovet kinosunda omrunun son gunlerine qeder cekilen aktyor kimi yadda qalib.

***

Andrey Fayt 1903-cu il, avqustun 29-da Nijni Novqorodda hekim ailesinde dunyaya gelib. Atasi "Xalq herekati qrupu" teshkilatinin rehberi olub. Eserlerin Kommunist Partiyasinin uzvu kimi Car hakimiyyetine qarshi mubarize apardigi ucun onu tez-tez hebs ederek defelerle Sibire surgune gonderibler. Anasi Anna Nikolayevna tibbi ishcisi olsa da, erine feal komek edib.

O, Andreye hamile olanda da heyat yoldashi surgunde olub. Andreyin atasi Narim dairesine surgun olundugu zaman oz pasiyentlerinin komeyi ile Fransaya qacir. Sonralar heyat yoldashi iki oglu ile onun arxasinca gedir. Onlar bir nece il Paris yaxinligindaki rus koloniyasinda yashayirlar. Andrey orada liseye gedir. Birinci Dunya muharibesi bashlayanda atasi fransiz ordusunun hekimi qisminde konullu kimi cebheye yollanir. Anasi ise ushaqlar ile birge Moskvaya qayidir. Fevral inqilabindan sonra ise Andreyin atasi ailesinin yanina donur.

***

Fayt gimnaziyani Rusiyada bitirir. Daha sonra Hava Donanmasi Muhendisliyi İnstitutunda daxil olur. Ancaq o, deqiq elmlere nifret hiss etdiyi ucun artistlik karyerasina gore institutu yarida qoyur.

***

Fayt 1927-ci ilde Dovlet Kinematoqrafiya Texnikumunu bitirir. İlk defe Vladimir Qardinin "Goyercinlerin malikanesi" filminde Azanqulov roluna cekilir.

O, ozu kinoya kino senetine gelishi ile bagli musahibelerinde deyir: "1922-ci ilin qishi idi. Men bilirdim ki, Moskvada dunyada yegane olan Kinematoqrafiya İnstitutu var. Uzumu qirxdim. Temiz koynek geyindim ve bu unikal institutun yerleshdiyi eraziye getdim. Tesevvur edin, ilin ortasinda cavan bir oglan instituta gelir ve telebe olmaq arzusunu bildirir. İnstitutun rehberi onu imtahanlarla ve auditoriya ile temin edir".

***

1925-ci ilde Andrey Fayta Serqey Eyzeyshteynin "Bronenosec Patyomkin" filminde cekilir. İnstitutu qurtarandan sonra Fayt kinoya muntezem cekilir, hetta bezen ele olur ki, bir ilde bir nece filme devet alir. Bunlarin coxu epizodik rol olur, hetta bezen titrlerde bele onun adi cekilmir.

Andrey Fayt Boyuk Veten Muharibesinde ishtirak etmeyib. 1941-ci ilde o, "Soyuzushaqfilm" studiyasi ile birlikde Stalinabada evakuasiya olunur. Orada "Meshe qardashlari", "Kartashova muellime", "Demir melek" filmlerinde cekilir. "Lermontov" filmindeki ishini bitirir.


"Men evakuasiya heyatinin agirligini hiss edirdim. Muharibe haqqinda ise qezetlerden, fotolardan, hekayelerden ve filmlerin xronikalarindan oyrenirdim" - deye aktyor etiraf edirdi. Muharibeden sonra da aktyor kinoda, xususen, menfi rollarda cekilmeyini davam etdirir.

***


Ona cesaretli rollar verirler. Dushmen obrazlari oynayanda personajin xarakterine mexsus en xirda detallari, zahiri davranishlari eks etdiren xususiyyetleri bele, tapib uze cixarir, onlari canlandirir. Tamashacini tekce onlardan qorxmaga deyil, hemcinin nifret etmeye, eyni zamanda, bu menfiliyin tebietini anlamaga mecbur edirdi. Oynadigi menfi rollara gore, o, sovet ekraninin "bash yaramaz"i kimi taninir. Aktyor ecnebi agentlerden, dushmen zabitlerden tutmush qeddar cadugerlere qeder obrazlari boyuk meharetle canlandirir.

***

Andrey Fayt kinoda 60-dan cox rol oynayib. Enzeyshteynin, Protazanovun, Gerasimovun, Rommun filmlerinde cekilir. Onlarin her biri ile ishleyerken oyrenmekden yorulmur. Boyuk senetkarlarin cekilish meydaninda eledikleri her sheyi acgozlukle menimseyir.

Andrey Fayt bir cox Azerbaycan filmlerinde cekilib. "Bir qalanin sirri" filminde Goygoz kosa rolu ile daha cox yadda qalib. Daha sonra o, rejissor Tofiq Tagizadenin rejissorlugu ile "Uzaq sahillerde" filminde de Mazelli roluna devet alir.

***

"Eleddinin sehirli ciragi"nda Andrey Fayt Megrib cadugeri roluna devet alir. 1938-ci ilde filmin cekilishleri bashlansa da, tezlikle film istehsaldan yigishdirilir. Ustunden 30 il kecenden sonra eyni rolu yeniden Fayta teklif edirler.

***

Aktyor oz yaramaz ampluasi haqqinda deyirdi: "Menden hemishe sorushurlar, ne ucun menfi rollari oynayirsan? Bu, cetindirmi? Elbette, qehremanlari oynamaq xoshdur. Xususen, genclikde sene zillenen ilhamli gozleri seyr etmek meftunedicidir. Amma bu baxishlar mene tanish deyil. Men ekranda sui-qesdler tortemishem, satqinliq ve diversiyalara rehberlik etmishem. En qerarverici meqam ise menim oz meqsedime catmagim olub. Sonda menim planlarim alt-ust olub ve cezalanmisham. Zalda ise qopan alqishlar mene yox, qehremana unvanlanib".


Senedlerinde aktyorun soyadi Feyt yazilib. Andrey incesenetle meshgul olmaga bashlayandan sonra o "e" herfini deyisherek "a" herfi ile evezleyib. Ancaq pasportda onun soyadi hemishelik "Feyt" qalib.

Hele mektebde oxudugu illerde ozunun 10 sheirden ibaret "Heraretli shelale" kitabini capdan cixarir. 30 nusxede cixan kitab mekteb gecesinde satilir.

***

Andrey Fayt hele 11 yashi olanda gelecek rejissor Mixael Romla gorushmushdu. 1914-cu ilde anasi Fransadan qayidan oglunu kinematoqrafiya evi - bu ziyali evi ile tanish etmek istemishdi. O zaman rejissorla umumi dil tapa bilmemishdiler. Onlarin tanishligi yalniz 1934-cu ilde - "Mosfilm"de Mixael Rommun "Yumru" filminde cekilishleri zamani bash tutmushdu. Onlar bir-birilerini tanidiqdan sonra o zamanki ugursuz tanishliqlarina bir qeder gulmushduler.

***

Andrey Fayt qocalana qeder ela fiziki formada olub. Filmlerde tryuk sehnelerini ozu ifa edib. 60 yashinda "Eyri guzgulerin kralligi" filminin cekilish meydaninda atin uzerine ozu tullanib.

Aktyorun birinci heyat yoldashi Qalina Kravcenko da aktrisa idi. Bir cox filmlerin qehremani kimi taninirdi. Onlarin evliliyi cox uzun surur. Qalina heyat yoldashindan ayrilib herbi pilotla aile qurur. Faytin ikinci arvadi Mariya Nikolayevna meshhur rus alimlerinden birinin qizi idi. Onlarin oglu Yuli Fayt kinorejissor kimi "Serhed iti Aliy" filmini cekir. Hemcinin ushaqlar ucun "Yeralash" sujetleri hazirlayib.

***

1973-cu ilde Andrey Fayt ozunun "Olanlar haqqinda" adli xatireler kitabini bitirir. Kitab butunlukle cap olunmur, ancaq 1998-ci ilde Yulinin - atasinin elyazmalarini verdiyi Sergey Kapkov hemin xatirelerden mueyyen hisseleri ozunun "Muxtelif adamlar" kitabinda cap etdirir.

***

Emekdar artist 16 yanvar 1976-ci ilde 72 yashinda vefat edib. Qebri Novodevici qebiristanliginda, valideynlerinin mezarinin yaninda yerleshir.




Anarim.Az Telegramda izleyin instagramda izleyin
Son Xeberler


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2021