Cekilishlerde Amaliya Penahova cayda boguldu – Meshhur filmin perdearxasi - Son Xeberler 2021

Cekilishlerde Amaliya Penahova cayda boguldu – Meshhur filmin perdearxasi

Anarim.Az kulis.az istinaden "Gozle meni" bedii filminin tehlilini teqdim edir.

"Gozle meni" filmini rejissor Kamil Rustembeyov İlyas Efendiyevin "Mahni daglarda qaldi" pyesinin motivleri esasinda 1980-ci ilde ekranlashdirilib.

Sujete gore hadiseler 1920-ci ilin yaz aylarinda esasen Qarabagda bash verir. Bolsheviklerin fealiyyetinin guclenmesi, hemcinin muxtelif siyasi amiller olkede yeni qurulmush Azerbaycan Demokratik Respublikasinin movqeyini getdikce sarsidir. Azerbaycanin muxtelif bolgelerinde, o cumleden Qarabagda Qirmizi Ordu desteleri yerli quvvelerle elbir olaraq hakimiyyeti ellerine alir, yeni qayda-qanunlar yaradirlar. Siyasi hadiselerin fonunda ise Qarabagin nufuzlu beylerinden biri olan Boyuk beyin (Hesenaga Turabov) aile drami tesvir olunur. Yuksek tehsil gormush Boyuk bey yegane bacisi Shahnaza (Tamara Yandiyeva) da yaxshi tehsil verib. Arvadi Fexrende (Amaliya Penahova) ile nikahindan ovladi olmadigindan onlar meylini Shahnaza saliblar. Fexrende Shahnazin qardashi oglu Yunis (Shemsi Shemsizade) ile aile qurmasinda maraqlidir. Cunki bele olarsa, Boyuk beyin butun varidati qardashi ogluna qalacaq. Lakin Shahnaz sade kendli oglu Nicati (Rasim Balayev) sevir. Onlarin sevgisine qarshi cixan Boyuk bey bacisini Bakiya yollayir. Nicat ise bu muddetde bolsheviklere qoshulur, siravi Qirmizi Ordu doyushcusunden komissara qeder yukselir...

"Gozle meni" Azerbaycan Sovet Sosialist Respublikasinin ve Azerbaycan Kommunist Partiyasinin yaradilmasinin 60 illiyine hesr olunub. Ve elbette ki, dovrun siyasi diktesi ile dovrun ictimai-siyasi hadiseleri birmenali gosterilib. İlk olaraq bu tehrif Boyuk bey obrazinda ozunu buruze verir. Her ne qeder sovet konyunkturasi hakimi mutleq olsa da, milli kinomuzda tamashacilar terefinden birmenali qarshilanmayan bey obrazlari vardi. Hesenaga Turabov hele 1970-ci ilde Tofiq Tagizadenin "Yeddi ogul isterem" filminde Geray bey obrazini oynamishdi. Menfi obraz kimi gosterilse de, Geray bey eqidesine sadiqliyine gore mueyyen regbet hissi yaratmishdi. Eyni sheyi Huseyn Seyidzadenin 1969-cu ilde ekranlashdirdigi "Deli Kur" filminin qehremani ziddiyyetli Cahandar aga obrazi haqda da demek olar. Rejissorlarin yozumundan sezilir ki, onlar bu obrazlari yalniz menfi calarla gostermek istemeyibler. Eyni fikirleri Boyuk bey personaji haqda da demek olar.

Boyuk bey Geray bey ve Cahandar agadan ferqli olaraq daha cox siyasileshmish, daha deqiq desek, siyasi shuuru yetkinleshmish, tehsilli, proqressiv biridir. O, olkede bash veren ictimai-siyasi prosesleri hem yaxindan izleyir, dostlari ile bu haqda muzakireler aparir, hem de hadiselerin ishtirakcisidir. Bacisi Shahnaza yuksek tehsil vermesinden, birlikde muxtelif movzularda muzakireler aparmasindan onun qadina yuksek munasibeti belli olur. Boyuk beyin bashqa cehetleri de regbet dogurur. Bir nece epizoda diqqet yetirek. Bolsheviklerin ishgali reallashanda Cabbar bey (Melik Dadashov) Boyuk beye olkeden getmeyi teklif eleyir. Boyuk bey ise cavabinda "Burdan hec yana getmeyecem. Eger nesibim olumdurse, qoy olsun. Men de ecdadlarim kimi burda doyushde olecem".

Bashqa bir epizodda ise - bu filmin en dramatik sehnesidir- Shahnazin hebsxanada Boyuk beyle gorushudur. Shahnaz komissar olan erinin qardashini hebs etdiyini oyrenir. O, erinden xebersiz qardashiyla gorushur ve onlar arasinda bele bir dialoq kecir:

- Sen kimsen Shahnaz? Evvel qardashini satdin, indi erini, sonra kimi satacaqsan?

- Yeqin ki, ozumu...

Boyuk bey qetiyyetle bacisinin hebsden qacmaq teklifinden imtina eleyir, bunu ozune yarashdirmir. Lakin novbeti epizodda biz diger personajlarin dilinden xeber tuturuq ki, (rejissor Boyuk beyin fikrinden donmesi ve qacmasi sehnesini vizuallashdirmayib) Boyuk bey qacaraq İrana kecmek isteyir. Yeni rejissor Boyuk beyin sonadek oz eqidesine sadiq qalmasina, tamashaci gozunde prinsipial adam kimi yukselmesine imkan vermir, onu necese ezmeye calishir. Bayaq da dediyim kimi, bu, rejissorun yox, sovet konyunkturasinin telebi idi. Lakin mesele bashqadir. Rejissor ya situasiyalara beraet vere bilmediyinden, ya montaj sebebinden hansisa kadrlarin hekayede yer almadigindan ciddi boshluqlar nezere carpir. Evvelki fikirlerinde qetiyyetli gorunen Boyuk beyin sonra birden-bire niye ve nece, hansi sheraitde oz fikrini deyishmesi prosesi, ve ya bele demek mumkunse onun ozuyle mubarizesi gosterilmir. Neticede ise sujetde dramaturji yarimciqliq yaranir. Bele yarimciq, natamam meqamlar diger sehnelerde de var. Nicatin sade kendliden mubariz bolshevike cevrilme, deyishilme prosesini demek olar ki, gormuruk. Ve sujetde bu qeder eks movqe, kolliziya olmasina regmen fikir toqqushmalari, tereflerin mubarizesi, hemcinin Geray beyin, qacaq Bahadurun (Hesen Memmedov) olum sehneleri emosional baximdan sethi ishlenib. Shahnazin drami da yarimciqdir, onun taleyinin aydin olmamasinin aciq final kimi qebul etmek olar, lakin aciq finala getirmek ucun vizual beraet olmaliydi.

Filmde cox motivi qabardilir: Nicat-Shahnaz xetti, Shahnazin ailesi ile konflikti, bolsheviklerin fealiyyeti, sinfi mubarize, ingilislerin agaligi, ve s. Bezi rejissorlarimiz kimi Kamil Rustembeyov da bele vacib materiali umumileshdire, derinleshdire bilmeyib. Bu, hem de ssenaristlerin (Elcin, Elqa Lindina) gunahidir ki, movzulari yigcamlashdira bilmediklerinden, ana xett kimi neyin vurgulanmasi aydin deyil. Halbuki, esas sujet xettini misalcun, Shahnaz-Boyuk bey-Nicat konflikti uzerinde qurmaq olardi. Eslinde "Gozle meni" bu gun de kinomuz ucun ela materialdir ve dovrun cox problemlerini burda aktuallashdirmaq olar. Ustelik, sohbet hem de Qarabagdan gedirse...

"Mahni daglarda qaldi" pyesi hele ekranlashdirilmazdan once Milli Dram Teatrinda sehneleshdirilmishdi. Teatr versiyasinda Shahnazi Amaliya Penahova, Nicati Elabbas Qedirov oynayib. Kamil Rustembeyov Amaliya Penahovani "Unuda bilmirem" tamashasinda gorenden sonra Fexrende obrazina devet eleyib.

Filmin sonunda Fexrendenin erinin ardinca caya girmesi sehnesinde dogrudan da Amaliya Penahovani cay aparibmish. Gozlenilmez veziyyet yaradici heyeti qorxutsa da, aktrisa xilas olunub.

Cekilish vaxti Kamil Rustembeyov xestelendiyinden onu filmin ikinci rejissoru Ebdul Mahmudov evez eleyib. Meshe cekilishlerini de Ebdul Mahmudov aparib. Boyuk beyin malikanesinin cekilishi Shuvelanda, dag, meshe sehneleri Qubada, interyer cekilishleri ise pavilyonda bash tutub.




Anarim.Az Telegramda izleyin instagramda izleyin
Son Xeberler


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2021