Avropada qaz qiymetleri niye artir? – Sebeb - Son Xeberler 2021

Avropada qaz qiymetleri niye artir? – Sebeb

Avropada qazin qiymetleri 2021-ci ilin aprelinde artmaga bashladi ve o vaxtdan beri 8 defe artib.

Anarim.Az xeber verir ki, Qiymetler 1000 kubmetr ucun 1969,2 dollara catib. Tebii qaz Avropanin elektrik istehsalinin 22 faizini teshkil etdiyini nezere alaraq, qiymetlerin artmasi elektrik enerjinin qiymetlerini tarixde en yuksek seviyyeye qaldirib. Meselen, elektrik enerjisinin qiymetleri Almaniyada 1 meqavat/saat ucun 302,5 avroya, İspaniyada ise 288 avroya yukselib.

Qazin bahalashmasinin sebebleri

Dunya iqdisadiyyatinin berpa olunmasi sheraitinde qaza telebatin artmasi.

Bildiyiniz kimi, neqliyyat sektorunda da daxil olmaqla, COVİD-19 pandemiyasi ile elaqedar mehdudiyyetler enerji telebatinin azalmasina sebeb oldu. 2020-ci ilde qaz istehlaki 1,9 faiz azalib. Dunya Bankinin (DB) melumatina gore, 2020 -ci ilde koronavirus pandemiyasi fonunda qlobal iqtisadiyyat 3,5 faiz ashagi dushub. 2021-ci ilde qlobal iqtisadiyyatin tedricen berpa olunmasi, mehdudiyyetlerin qaldirilmasi fonunda iqtisadiyyatin muxtelif sahelerinde, o cumleden enerji sektorunda musbet tendensiya mushahide edilib. İqtisadi artim, oz novbesinde, enerji telebatinin artmasina sebeb oldu. Dunya Banki, 2021-ci ilin sonunda bir nece boyuk olkede iqtisadi aktivliyin intensiv artmasi sebebinden son 80 ilde rekord reqem olacaq 5,6 faizlik artim proqnozlashdirir. Beynelxalq Enerji Agentliyi (BEA) qlobal qaz telebatinin 2021-ci ilin sonunda 3,6 faiz artacagini gozleyir.

Movsumi faktor. Avropa, Asiya ve Shimali Amerikada shiddetli qishlar yeralti qaz anbarlarinda tebii qazin hecminin daha suretli azalmasina sebeb olmushdur. Bundan elave, yayda temperaturun yuksek olmasi elektrik enerjisine olan telebati daha da artirdi. Bu da oz novbesinde tebii qaza olan telebatin artmasina sebeb olub. Neticede yeralti qaz anbarlarinin doldurulma seviyyesi keskin ashagi dushub. Sentyabrin sonuna qeder Avropadaki yeralti qaz anbarlari kecen ilin eyni dovrunde olan 94 faiz ile muqayisede cemi 72 faiz dolmushdu.

Berpa olunan enerji menbelerinin payinin azalmasi. 2021 -ci ilin evvelinden etibaren nisbeten sakit hava sheraiti ile elaqeli olan Avropanin enerji balansinda kulek enerjisinin payinda azalma mushahide edildi. Eyni zamanda shimal ve cenub yarimkurelerinde quraqliqlar hidroelektrik istehsalinin azalmasina sebeb olub. Neticede, berpa olunan enerji istehsalinin hava sheraitinden asili oldugu ucun Avropa berpa olunan enerji menbelerine heddinden artiq asililigin aci tecrubesini yashayib.

İstehsalin azalmasi. 2021-ci ilin ilk 8 ayinda Avropada (Aİ + Boyuk Britaniya) tebii qaz hasilati 2019 -cu ilin eyni dovru ile muqayisede 24 faiz ve ya 12,5 milyard kubmetr azalib.

İdxal ile bagli problemler. Bu ilin yanvarvqust aylarinda Rusiya Avropaya 99 milyard kubmetr tebii qaz ixrac edib ki, bu da oten ilin eyni dovru ile muqayisede 19,3 milyard kubmetr azdir. Pandemiya dovrunde bezi olkeler tebii qaz qurgularinin temirini heyata kecire bilmediler. Bu sebebden Avropaya, xususen Norvece qaz ixrac eden olkelerin ekseriyyeti 2021 -ci ilin yayinda temir ve texniki ishlere bashladi. Bu da oz novbesinde Avropaya qaz tedarukunun azalmasina sebeb oldu. Meselen, Norvec terefinden 2021-ci ilin ilk 8 ayinda qaz ixraci 2019 -cu ilin eyni dovru ile muqayisede 3,1 milyard kubmetr azalib.

Avropadaki qaz bohraninin qlobal neticeleri

Norvec "Rystad Energy" musteqil arashdirma ve konsaltinq shirketinin qaz bazarlari uzre vitse -prezidenti Sindre Knutsson Trend-e bildirib ki, Avropada davam eden qaz catishmazligi qlobal bohrana cevrile biler:

"Qazin ve MTQ-in qiymetleri Asiya idxalcilarini enerji istehsali ucun yalniz komure deyil, hem de neftden asili qalmaga mecbur edir. Cinde hokumet, qish soyuq olarsa, evlerin qazla qizdirilmasini temin etmek ucun senaye sektorlarina tedaruku azalda biler. Bu daha evvel de olub ve ola biler. Belelikle, dushunurem ki, bu, qlobal bir bohrana cevrile biler".

Knutsson qeyd edib ki, gelen ilin qishindan sonra bazar veziyyetinde yaxshilashmanin gozlemek olar.

2022-ci il ucun proqnozlar

Beynelxalq Enerji Agentliyi qazin yuksek qiymetlerinin 2022-ci ilin birinci rubunde de davam edeceyini gozleyir:

"Henry Hub fiziki qaz habinin qiymetleri 2022-ci ilde 5 faiz, TTF-in qiymetleri 10 faiz artacaq ve Asiyadaki spot MTQ-in qiymetleri builki seviyyeden 6 faiz yuksek olacaq. İstilik movsumu bitdikden sonra qiymetler enecek. Henry Hub qiymetleri 2022 -ci ilin ikinci yarisinda orta hesabla ikinci rubun seviyyesinden 18 faiz ashagi dushecek, hem TTF, hem de Asiya spot MTQ-in qiymetleri texminen 40 faiz azalacaq".

Bohrandan nece cixmaq olar?

Yunanistanin maliyye ve enerji nazirlerinin Europgroup gonderdiyi mektubda, Aİ-nin qaz bazarindaki dalgalanmalara qarshi hessasligi azaltmaga yonelmish yeni aletler qebul etmesi lazim oldugu qeyd edilir:

"Avropa Komissiyasini, uzv dovletlere benzer bazar deyishkenliyi hallarinda evvelceden hazirlanmish muxtelif variantlar ve uygun vasiteler teqdim edecek tecili bir alet desti hazirlamaga cagiririq. Bu, hem hokumetler, hem de istehlakcilar ucun guven ve proqnozlashdirma qabiliyyetini artiracaq, bazarlara guclu bir siqnal gonderecek ve potensial spekulatorlerin enerji qiymetlerini manipulyasiya etmesinin qarshisini alacaq ".

Xususile, nazirler gelecekde tekrarlana bilecek son derece yuksek qaz qiymet artimlari halinda qazin qiymet dalgalanmalarini hec eden Aİ-nin hedcinq fondunun yaradilmasi imkanlarini oyrenmeyi teklif edirler.

"Ustelik, Aİ kollektiv muqavile huququndan istifade ederek strateji hereket etmelidir. Hazirki asililigimiz ve bazar deyishkenliyine meruz qalmagimiz AШ-nin strateji muxtariyyetini ve suverenliyini pozur ve ucuncu tereflerin enerji qiymetlerini Aİ maraqlarina qarshi siyasi silah kimi istifade etmesine imkan verir. Aİ, merkezleshdirilmish bir Avropa platformasi vasitesi ile strateji tebii qaz ehtiyatlarini toplu olaraq artirmali ve Avropada strateji qaz anbarlarini inkishaf etdirmelidir".




Anarim.Az Telegramda izleyin instagramda izleyin
Son Xeberler


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2021